Digitaal bouwen op het hoogste niveau

BAM Infraconsult is het interne ingenieursbureau van BAM Infra. Binnen dit bureau is, net als binnen de rest van de organisatie, digitalisering een belangrijk speerpunt. Nieuwe 3D-modellen en BIMplus ondersteunen in de voorbereidings- en realisatiefase, zodat teams zo efficiënt en effectief mogelijk hun werk kunnen doen.

Consortium Sassevaart

In Terneuzen realiseren we een nieuwe verbinding voor de toekomst. Consortium Sassevaart bouwt daar een nieuwe sluis die qua afmetingen - 427 meter lang, 55 meter breed en 16,44 meter diep - vergelijkbaar is met de vernieuwde sluizen in het Panamakanaal. Deze nieuwe sluis vormt de toegang tot de havengebieden Gent en Terneuzen en is een cruciale schakel in de Seine-Scheldeverbinding. In 2022 vaart het eerste schip door deze nieuwe sluis. Tot die tijd moeten er nog veel verbindingen tot stand komen.

Verbindingen

BAM wil wereldleider zijn in de digitale bouw. Ook onze opdrachtgevers verwachten van ons dat wij digitaal werken. Nieuwe technologie verandert de wijze waarop BAM de gebouwde omgeving plant, ontwerpt, bouwt en onderhoudt. Daarnaast spelen er allerlei ontwikkelingen een rol, zoals kunstmatige intelligentie en 3D-printen. Digitalisering betekent ook risicobeheersing, efficiënter werken en het op termijn realiseren van kostenbesparingen. ‘Maar uiteindelijk is digitalisering mensenwerk. Cultuurverandering is nodig om de technologische mogelijkheden tot hun recht te laten komen’, vertelt Erik Staps, directeur BAM Infra Nederland.

‘Clashes’ veel eerder in kaart brengen

In Terneuzen realiseert BAM een nieuwe verbinding voor de toekomst. Consortium Sassevaart bouwt daar een nieuwe sluis die qua afmetingen vergelijkbaar is met de vernieuwde sluizen in het Panamakanaal.

Het ontwerpproces is zoveel mogelijk gedigitaliseerd, waarbij de wapening eerst in 3D wordt ontworpen en medewerkers met behulp van BIMplus het model overal ‘live’ kunnen bekijken.  ‘Clashes’ in de wapening worden veel eerder in kaart gebracht, waardoor we tijdens de ontwerpfase veel beter te weten kunnen komen of het in de realisatiefase maakbaar is.

Hoe 3D-modellen het ontwerpteam ondersteunen

Silvy Santosa, BIM-Specialist BAM Infraconsult: ‘Op het project Terneuzen is er - zoals op veel projecten - een strakke planning. Alle fouten en risico's die we zo vroeg mogelijk (lees: vóór de uitvoering) in beeld brengen, leveren ons tijdwinst op en voorkomen faalkosten tijdens de uitvoering. Om die reden is er op dit project voor gekozen om de wapening van alle betonconstructies te ontwerpen in 3D. Zo halen we alle clashes' er vooraf uit en passen we ons ontwerp aan.

Hoeveelheden ‘in control’

Op basis van alle metadata, beschikbaar in ons 3D BIM-wapeningsmodel, monitoren we de hoeveelheid wapening. Hiermee kan de ontwerpleider beter in de gaten houden hoeveel wapening we uiteindelijk gebruiken, in vergelijking met wat er tijdens de tender is bepaald. Door een vroege signaalwerking in het ontwerpproces is bijsturing nog mogelijk en komen we niet voor onverwachte verrassingen te staan aan het einde van de rit.

‘Live’ 3D-model BIMplus

Op het project bij Sassevaart is de review van de wapening voor het eerst gedaan in 3D. Veel medewerkers binnen het team (ontwerpleider, constructeur, werkvoorbereiding en uitvoeringsteam) kunnen 'live' het 3D-model bekijken op BIMplus. Dit is een viewer platform; je hoeft geen software te installeren, je kunt het overal bekijken als je maar een internetverbinding hebt. Je kunt het model niet aanpassen, maar wel met filters een bepaalde laag of indeling van jouw wapening aan of uit zetten en op die manier kun je makkelijk reviewen. Handig en je hoeft niet bang te zijn dat je iets verwijdert of aanpast.

Emile van Doorn (Ontwerpleider BAM Infraconsult):

'BIMplus geeft een beter inzicht in de configuratie van de wapening dan een traditionele wapeningstekening. Met 3D-wapenen betrekken we de vlechter in een vroeg stadium bij het wapeningsontwerp en deze kan in 3D de maakbaarheid goed inschatten. Pas als het 3D-model is gecontroleerd door de constructeur, werkvoorbereider en vlechter én goed is, maken we de wapeningstekening.'

Realistischer beeld

Deze manier van werken heeft veel voordelen, maar ook een nadeel. Een voordeel is dat het model in 3D is. Je maakt het ontwerp visueel. Hierdoor krijg je een beter en realistischer totaalbeeld. Ook is het handig tijdens overleggen met allerlei partijen, omdat op basis van het 3D-model iedereen direct ziet wat er wordt bedoeld. Het geeft bij het controleren/reviewen ook meerwaarde, want in 3D zie je direct of er wapening ontbreekt of kun je de dichtheid van de wapening beter controleren. Het nadeel is dat deze manier van werken meer tijd kost in de voorbereidingsfase, omdat zowel het wapeningsmodel in 3D als de 2D-wapeningstekening moet worden gecontroleerd. In de realisatiefase verdient dit zich echter terug.

Karst Jan Karsten (hoofd werkvoorbereiding BAM Infra):

'Met het gebruik van een 3D BIM-wapeningsmodel zijn complexe wapeningsdetails beter inzichtelijk en breng je eerder de 'clashes' in kaart. Bijzonder is dat voor het eerst de vlechter, werkvoorbereider en het ontwerpteam samen in BIMplus de wapening met elkaar afstemmen.'

'We built it, before we build it'

Een ander groot voordeel is dat het 3D BIM-wapeningsmodel clashvrij, uitvoerbaar en goed getoetst is door constructeur, werkvoorbereider, uitvoeringsteam en vlechter. Zo kunnen we foutloos, efficiënter en duurzaam bouwen.